Hàng không Việt liên tục mở hãng bay, phi công đang là bài toán khó

Trong năm 2019, Bamboo Airways biên chế 22 máy bay, Vietjet Air được duyệt tăng thêm 11 chiếc. Ngoài ra, Vinpearl Air, Vietravel và Thiên Minh Group cũng đang chờ ngày cất cánh. Vậy hàng không Việt Nam lấy phi công từ đâu?

Khan hiếm phi công

Cục Hàng không Việt Nam cho biết, số máy bay của các hãng hàng không Việt sẽ tăng từ 222 chiếc hiện tại lên hơn 360 chiếc vào năm 2023. Theo ước tính của Boeing, với mỗi máy bay các hãng cần khoảng 20 phi công mới có thể khai thác tối đa công suất. Điều đó có nghĩa là hàng không Việt sẽ cần khoảng 2.700 phi công để vận hành lượng máy bay trong tương lai cùng với số thợ máy tương ứng.

Số máy bay của các hãng hàng không Việt sẽ tăng lên hơn 360 chiếc vào năm 2023

Nếu muốn có được 2.700 phi công vào năm 2023, mỗi năm các hãng bay sẽ phải xoay sở để đảm bảo có thêm hơn 500 phi công. Con số này vượt xa dự tính trước đó của Cục Hàng không là khoảng 200 phi công/năm. Chênh lệch này bắt nguồn từ việc số lượng máy bay và hãng bay mới ở Việt Nam tăng lên nhanh chóng.

Theo đề án đánh giá tác động Vietnam Airlines gửi Cục Hàng không vào năm 2018, số lượng phi công đến năm 2018 của hãng là 1.100 người, dự báo sang năm 2019 là 1.293 người. Nghĩa là, trong 1 năm đơn vị này cần 193 phi công. Đề án cũng đưa ra nhu cầu phi công năm 2020 của hãng lên đến 1.340 phi công và năm 2025 là 1.570 người. Đây là con số khá lớn trong bối cảnh thị trường hàng không quốc gia lẫn quốc tế đang ngày càng khan hiếm phi công đủ tiêu chuẩn.

Phi công ngày càng khan hiếm khi số lượng máy bay ngày một tăng nhanh

Việc thiếu phi công đủ tiêu chuẩn đã khiến các hãng bay phải tranh giành phi công. Cuối tháng 4/2019, Vietnam Airlines và Bamboo Airways đã làm nóng câu chuyện về lao động chất lượng cao trong ngành hàng không khi Bamboo Airways cho rằng bị Vietnam Airlines chơi xấu, thông tin sai sự thật.

Cụ thể, FLC gửi công văn đến Bộ GTVT về việc “nhặt” được một văn bản tại trụ sở, được cho là Vietnam Airlines tố Bamboo Airways giành phi công với nội dung phản ánh về việc Bamboo Airways có hành vi giành giật lực lượng phi công của Vietnam Airlines, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của Vietnam Airlines và trực tiếp dẫn đến thiệt hại tài chính cho Vietnam Airlines với mức thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm.

Trường đào tạo phi công được mở rầm rộ

Phương án chung được các hãng hàng không sử dụng để đối đầu với cơn khát phi công là mở trường đào tạo phi công. Vietjet Air đã đưa vào hoạt động trung tâm huấn luyện phi công do Cơ quan An toàn Hàng không châu Âu phê chuẩn cuối năm 2018.

Mở trường đào tạo phi công là phương án được nhiều hãng bay lựa chọn

Theo đó, học viện tổ chức đào tạo 924 khóa cho 21.611 lượt học viên. Trong đó có 157 khóa đào tạo phi công với buồng lái mô phỏng đã khai thác huấn luyện gần 1.000 giờ, 127 khóa đào tạo tiếp viên và 128 khóa đào tạo kỹ sư.

Về phía Bamboo Airways, hãng vẫn đang sử dụng thêm nguồn phi công từ nước ngoài gồm thuê trực tiếp phi công và thuê máy bay kèm tổ lái. Ngoài ra, hãng cũng dự kiến thành lập học viện hàng không tại Cần Thơ và Bình Định. Riêng cơ sở ở Bình Định dự kiến phải đến quý II/2022 mới đi vào hoạt động.

Hiện tại, Bamboo Airways sử dụng nguồn phi công từ nước ngoài bằng cách thuê trực tiếp phi công

Trong khi đó, Vingroup cũng thành lập trường đào tạo nhân lực kỹ thuật cao để đào tạo phi công và thợ máy với dự kiến đào tạo 400 học viên/năm.

Trong số các giải pháp thì đào tạo phi công sẽ là chiến lược dài hơn bởi theo CEO của Vietnam Airlines – ông Dương Trí Thành, để đào tạo một phi công lái chính Airbus A320, A321 cần ít nhất 3 – 4 năm đào tạo cơ bản, với phi công lái Airbus A350 và Boeing 787 thì phải đến 7 – 8 năm.

Cơn khát phi công của hàng không Việt vẫn còn đó trong khi tương lai sẽ có thêm hãng bay gia nhập thị trường, cuộc chiến giành phi công sẽ ngày càng khốc liệt hơn.